बँक स्टेटमेंटमधून खाते क्रमांक कसा लपवावा (रिडॅक्ट)

खाते क्रमांकावर काळा आकार काढल्याने मजकूर फाइलमध्ये तसाच राहतो; Mac वर Preview चे Redaction Selection, Acrobat Pro चे Redact टूल किंवा UnKey Pro सारखे खरे रिडॅक्शन टूल वापरा, आणि लपवलेला मजकूर कॉपी किंवा शोधता येत नाही हे तपासा.

बँक स्टेटमेंट शेअर करण्यापूर्वी खाते क्रमांक, कार्ड क्रमांक किंवा शिल्लक लपवण्यासाठी काळा बॉक्स किंवा हायलायटर नाही, तर खरे रिडॅक्शन (redaction) टूल वापरा. PDF वर आकार काढल्याने फक्त वरून एक थर जोडला जातो. मूळ मजकूर तिथेच असतो आणि तो अनेकदा कॉपी करता येतो, शोधता येतो किंवा आकार काढून टाकल्यावर दिसतो. योग्य रिडॅक्शन मजकूरच काढून टाकते.

काळा आयत पुरेसा का नाही

PDF मार्कअप टूल्स (आकार, हायलाइट, सह्या) पानाच्या वर बसणारे अ‍ॅनोटेशन जोडतात. त्यांच्या खालील मजकूर कोणीही निवडू शकतो, शोधू शकतो किंवा दुसऱ्या अ‍ॅपमध्ये अ‍ॅनोटेशन डिलीट करू शकतो. रिडॅक्शन टूल्स वेगळी असतात: ती मजकूर काढून टाकतात आणि त्या जागी काळा भाग ठेवतात.

Mac: Preview चे Redaction Selection

1. आधी स्टेटमेंट अनलॉक करा, मग त्याची प्रत बनवा (File > Duplicate) म्हणजे मूळ फाइल सुरक्षित राहील.
2. प्रत Preview मध्ये उघडा आणि Markup टूलबार दाखवा.
3. Redaction Selection टूल निवडा आणि खाते क्रमांक व लपवायचे इतर सर्व निवडा.
4. कागदपत्र सेव्ह करा आणि बंद करा.

Apple या टूलचे वर्णन “मजकूर निवडून तो दृश्यातून काढून टाका” असे करते आणि पुढे म्हणते: “तुम्ही एडिट करताना रिडॅक्शन बदलू शकता, पण कागदपत्र बंद केल्यावर रिडॅक्शन कायमचे होते.” रिडॅक्ट केलेल्या मजकुराकडे नेणाऱ्या अनुक्रमणिकेतील (table-of-contents) नोंदी काढल्या जात नाहीत असा इशाराही Apple देते (Apple: Annotate a PDF in Preview on Mac). स्टेटमेंटमध्ये अनुक्रमणिका क्वचितच असते, पण तपासा.

Windows किंवा Mac: Adobe Acrobat Pro

Acrobat Pro मध्ये खास Redact टूल आहे, तसेच मेटाडेटासारखी लपलेली माहिती काढणारा sanitise पर्याय आहे (Adobe: Redact and sanitize PDFs in Acrobat Pro). हे सशुल्क फीचर आहे. मोफत Acrobat Reader रिडॅक्ट करत नाही.

iPhone, iPad आणि Mac: UnKey Pro

UnKey Pro मध्ये Redact टूल आहे. लपवायचे ते टाइप करा, जसे की खाते क्रमांक किंवा तुमचे नाव, आणि ते प्रत्येक जुळणी शोधते, अक्षरांमध्ये विचित्र अंतर असलेल्या स्टेटमेंटमध्येही. तुम्ही ते लागू करता तेव्हा खूण असलेले प्रत्येक पान इमेजमध्ये सपाट केले जाते आणि खुणा काळ्या रंगवल्या जातात, त्यामुळे खाली कोणताही मजकूर उरत नाही. खुणा नसलेली पाने होती तशीच ठेवली जातात. ते ऑफलाइन चालते. Redact हे एकदाच करायच्या Pro खरेदीचा भाग आहे.

iPhone वर अंगभूत Markup आणि Preview टूल्स आकार आणि सह्या जोडतात, पण Apple ने ती रिडॅक्शन टूल्स म्हणून सांगितलेली नाहीत, त्यामुळे तिथला काळा आकार झाकण समजा, मजकूर काढणे नाही.

स्टेटमेंटवर काय लपवावे

• पूर्ण खाते क्रमांक आणि कार्ड क्रमांक (अनेकदा शेवटचे 4 अंक ठेवता येतात).
• Customer ID, CRN किंवा CIF क्रमांक, जो काही स्टेटमेंट पासवर्डचाही भाग असतो.
• पत्ता, मोबाइल नंबर आणि ईमेल, जर घेणाऱ्याला त्यांची गरज नसेल.
• उद्देशाशी संबंध नसलेले व्यवहार, घेणाऱ्याची संमती असेल तर. काही सावकार आणि दूतावासांना पूर्ण स्टेटमेंट हवे असते, म्हणून आधी विचारा.

रिडॅक्ट केलेली प्रत तपासा

1. नवी फाइल उघडा आणि खाते क्रमांक शोधा. तो सापडू नये.
2. काळ्या भागातील मजकूर निवडून कॉपी करा आणि कुठेतरी पेस्ट करून पाहा. काहीही येऊ नये.
3. फाइलचे नाव आणि कागदपत्राचे गुणधर्म पाहा. त्यात कधी कधी खाते क्रमांक असतो.

स्टेटमेंट खरे असल्याची कोणाला खात्री करायची असेल तर रिडॅक्शन चालणार नाही, कारण ते कागदपत्रात बदल करते. त्यांना काय हवे ते विचारा. सुरक्षितपणे शेअर करण्यासाठी PDF चा पासवर्ड काढणे सुरक्षित आहे का पाहा.

प्रश्न

स्रोत

• Apple – Annotate a PDF in Preview on Mac (Redaction Selection)
• Adobe – Redact and sanitize PDFs in Acrobat Pro

फॉरमॅट बदलू शकतात. पासवर्ड चालला नाही, तर दस्तऐवजासोबत आलेला ईमेल पाहा किंवा जारीकर्त्याशी संपर्क साधा. येथे नमूद केलेल्या कोणत्याही बँक, नियोक्ता किंवा प्राधिकरणाशी UnKey चा संबंध नाही.

इंग्रजीतून भाषांतरित. काही फरक असल्यास इंग्रजी पेज हाच आधार.